Eenzaam in de drukte
Door Lia Baars, neuropsycholoog en senior onderzoeker bij het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen
Een aantal weken geleden vierden we met de hele familie een verjaardag. De aanwezigheid van drie tachtigers en een negentigjarige maakte dat mijn geliefde en ik gedurende de avond een aantal keren tegen mekaar zeiden dat we zo gezegend waren dat onze opa’s en oma’s er nog steeds bij zijn.
De oma’s keuvelden als vanouds met elkaar, druk opscheppend over de wederzijdse kleinkinderen. De ene opa maakte her en der een praatje en zat af en toe ook lekker even weg te dommelen in een stoel, de andere opa zat vooral te staren. Soms vroeg hij waar hij was, soms keek hij vooral even verward om zich heen. Eenzaam in de drukte.
Verschillen tussen mensen worden uitvergroot naarmate we ouder worden. Niet alleen in sociale situaties, ook in prestaties op cognitieve tests. In het algemeen nemen onze cognitieve functies af naarmate we verouderen, maar veel belangrijker en interessanter is de toename in spreiding in leeftijd. Verschillen tussen mensen nemen toe naarmate we kwetsbaarder worden. En kwetsbaarheid neemt toe met leeftijd.
Die toename in spreiding maakt wetenschappelijk onderzoek doen naar veroudering naast boeiend en belangrijk ook lastig. Als wetenschappers hebben we altijd graag een normgroep waarmee we onze onderzoeksdeelnemers kunnen vergelijken, als een soort van ijkpunt. Grote verschillen tussen mensen maken het definiëren van zo’n normgroep tot een uitdaging.
Gelukkig is er een duidelijke trend binnen het verouderingsonderzoek, dat we deze verschillen meer en meer leren omarmen en ons richten op therapieën en adviezen die toegespitst zijn op individuen en niet op ‘de ouderen’ als groep.
En gelukkig worden ouderen, als doelgroep, ook steeds meer betrokken bij de ontwikkeling van wetenschappelijk onderzoek, waardoor wetenschappers scherp blijven op de verschillen.
Voor wat betreft de opa’s en oma’s in mijn familie, ik hoop dat ze er nog heel veel verjaardagen bij zijn allemaal, verschillend en wel!
Date: 27/10/2011