Braintrainer.nl – Alles over braintraining

Door Teun Aalbers, promovendus op de afdeling geriatrie van het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen.

Dat gezond leven en het fit houden van ons brein een onderwerp is waar veel belangstelling voor is, was voor mij niets nieuws. De media-aandacht die het persbericht over de lancering van mijn studie over puzzelspelletjes en het meten van hersenfunctioneren genereerde was daar al een voorbode van. Maar dat zelfs een gerenommeerde universiteit als McGill University (Montréal, Canada) interesse zou hebben om de Brain Aging Monitor te vertalen ging zelfs mijn verwachtingen te boven. Sinds een paar maanden ben ik in gesprek met een afdeling aan de McGill universiteit over de mogelijkheid om ook daar onderzoek te doen naar de relatie tussen een gezonde leefstijl en het verouderingsproces van de hersenen

Montréal ligt in Québec en Québec is tweetalig. Daar wordt zowel Frans als Engels gesproken en dat zou dus betekenen dat ook het meetinstrument dat wij op het UMC St Radboud hebben ontwikkeld internationaal naam en faam zou kunnen gaan vergaren. Een vertaling naar het Engels en Frans zou de reikwijdte van het instrument natuurlijk oneindig vergroten. In potentie word het project dus al ontzettend groot voordat we er überhaupt mee gestart zijn. Dat geeft vertrouwen in ons gedachtegoed en de manier waarop wij het project aanpakken.

Lees meer »

Na vele uren bloed, zweet en tranen kan ik dan eindelijk van de daken schreeuwen dat mijn eerste studie met behulp van de Brain Training Monitor (BAM-COG) van start kan gaan! Ons nieuwe meetinstrument voor cognitief functioneren dat we met het UMC St Radboud en de mensen van Keesing Games samen hebben ontwikkeld is af.

Samen met een team van Yezzle.nl hebben we in de afgelopen maanden een testbatterij ontwikkeld die bestaat uit vier verschillende spelletjes. Elk spelletje meet een verschillende cognitieve vaardigheid. We meten het werkgeheugen, het visuospatieel geheugen, iemands planningsvermogen en iemands vermogen tot het herkennen van patronen. Binnen elk spel beginnen de opgaven relatief makkelijk maar ze worden steeds moeilijker en moeilijker tot op een niveau waarvan wij denken dat bijna niemand dit nog haalt. Aan iedereen dus de uitdaging om te bewijzen dat wij het mis hebben.

Graag nodig ik alle lezers van dit blog uit om deel te nemen aan dit onderzoek. Tussen de vier verschillende spelletjes door is het mogelijk om uit te loggen zodat niet alles achter elkaar gespeeld hoeft te worden. In totaal kost het ongeveer 40 minuten om alle spelletjes tot op het hoogste niveau te volbrengen. Omdat we graag verschillende metingen willen verrichten vragen wij onze deelnemers om drie keer de spelletjes te spelen, telkens met veertien dagen tussen het spelen door. Hieraan word je automatisch per e-mail herinnerd.

Lijkt het je leuk om deel te nemen aan het onderzoek? Dan kun je jezelf op www.spellenonderzoek.nl gratis registeren en deelnemen aan de gegevensverzameling. Hierdoor maak je het mogelijk om in een later stadium van mijn promotietraject de BAM-COG in te zetten als officieel meetinstrument voor cognitief functioneren. Zo kunnen we zien of de hersenveroudering bij mensen die gedurende twee jaar aan de slag gaan met hun leefstijl op een andere manier plaatsvindt dan bij mensen die niet bewust met een gezonde leefstijl bezig zijn.

Beluister ook het interview met mij in het radioprogramma Labyrint van de VPRO.

Bekijk hieronder ook de trailer van BAM-COG.

Door Teun Aalbers, promovendus op de afdeling geriatrie van het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen.

Bekt best lekker zo’n titel. Levert vast ook een mooi aantal bezoekers op. En helemaal uit de lucht gegrepen is het ook niet, er is namelijk onderzoek naar gedaan. Vorige week werd ik door medewerkers van Yezzle.nl geattendeerd op een artikel op NU.nl. De originele titel van het stuk luidt ‘Frequente gamers hebben andere hersenstructuur’. Eerlijk is eerlijk, ik heb nog even extra overdreven, maar ook deze titel is erg ‘catchy’.

Sinds kort heb ik ontdekt wat ik aan nieuwsitems op NU.nl eigenlijk het leukste vind. En dat is om onder aan het artikel te klikken op de knop ‘JIJ’ waar mensen kunnen reageren op het gepresenteerde nieuws. Als het een wetenschapsartikel betreft is dit vooral een vergaarbak voor mensen om hun onbegrip en frustraties tegenover de wetenschap in ongezouten en ongefundeerde meningen te ventileren. Nu snap ik best dat gevallen als die van Diederik Stapel het er voor de wetenschap op het moment niet makkelijker op maken, maar mensen op NU.nl kunnen, niet gehinderd door enige voorkennis over wetenschap en journalistiek, gelukkig wel hun ei kwijt. Hier wordt pijnlijk duidelijk dat mensen geen enkele behoefte hebben aan primaire bronnen. Lees meer »

Teun Aalbers (26) is promovendus op de afdeling geriatrie van het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen. In het kader van de Brain Aging Monitor doet hij onderzoek naar hersenveroudering en hoe leefstijl en cognitie hierop van invloed zijn.

Binnenkort wordt de website Spellenonderzoek.nl gelanceerd, een testbatterij voor het onderzoek. We zijn dan ook erg benieuwd wat Teun ons hierover kan vertellen.

1. Waar komt je interesse voor leefstijl en cognitie vandaan?

Inmiddels alweer twee jaar geleden ben ik in Groningen afgestudeerd als bewegingswetenschapper. In Groningen richt deze studie zich onder andere op het effect dat lichamelijke activiteit op het cognitief functioneren van verschillende groepen mensen heeft. Zo deden we onderzoek bij gezonde proefpersonen, maar ook bij mensen met de ziekte van Alzheimer, Parkinson, het syndroom van Down of mensen met COPD. Na de eerste vakken hierover was ik meteen gegrepen door de mogelijkheid dat je door sporten niet alleen goed bezig bent voor je hart, bloedvaten, longen en vetverbranding maar dat ook je hersenen hiervan profiteerde vond ik fascinerend! Leefstijl is slechts een verruiming van lichamelijke activiteit, waarbij je ook voeding, stress, slaap, alcoholgebruik en roken mee kunt nemen om te onderzoeken.

2. Je werkt aan de Brain Aging Monitor. Wat houdt dit precies in?

Klopt, de Brain Aging Monitor is het onderwerp voor mijn promotie. Dit project houdt in dat we een website ontwikkelen waar mensen hulp en advies krijgen bij het op een gezonde manier veranderen van hun leefstijl.

3. Wat is de doelstelling van het onderzoek? Wat hoop je te bereiken?

Als deelnemers twee jaar aan ons programma hebben deelgenomen meten we uiteindelijk of ze in staat zijn gebleken om met onze hulp hun doelstellingen te bereiken op het gebied van leefstijl, en daarnaast kijken we of dit een positief effect heeft op de hersenveroudering. Op basis van de literatuur en theorie die er tot dusverre is geschreven is dit niet ondenkbaar. Dit zou dan betekenen dat mensen langer gezonder kunnen functioneren. Dit is uiteraard goed voor de persoon zelf maar ook voor de maatschappij omdat mensen dan langer goed kunnen functioneren op hun werk. Dit wordt in toenemende mate belangrijk in onze vergrijzende samenleving.

4. De proefpersonen spelen voor het onderzoek spelletjes van Yezzle. Wat meet je hierbij?

De testbatterij die we samen met Yezzle ontwikkelen is ervoor bedoeld om cognitief functioneren te meten. Nu kan daar een ontzettend ingewikkeld verhaal aan gekoppeld worden, maar waar het op neer komt is dat we proberen de functies te meten waarvan we weten dat deze met veroudering het eerste achteruit gaan. Dit zijn de zogehete ‘executieve functies’. Binnen de spelletjes die mensen spellen meten we het functioneren van het werkgeheugen, het visuospatieel werkgeheugen (geheugen van visuele prikkels in de ruimte), patroonherkenning en iemands planningsvermogen. Lees meer »

Door Lia Baars, neuropsycholoog en senior onderzoeker bij het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen

Een aantal weken geleden vierden we met de hele familie een verjaardag. De aanwezigheid van drie tachtigers en een negentigjarige maakte dat mijn geliefde en ik gedurende de avond een aantal keren tegen mekaar zeiden dat we zo gezegend waren dat onze opa’s en oma’s er nog steeds bij zijn.

De oma’s keuvelden als vanouds met elkaar, druk opscheppend over de wederzijdse kleinkinderen. De ene opa maakte her en der een praatje en zat af en toe ook lekker even weg te dommelen in een stoel, de andere opa zat vooral te staren. Soms vroeg hij waar hij was, soms keek hij vooral even verward om zich heen. Eenzaam in de drukte.

Verschillen tussen mensen worden uitvergroot naarmate we ouder worden. Niet alleen in sociale situaties, ook in prestaties op cognitieve tests. In het algemeen nemen onze cognitieve functies af naarmate we verouderen, maar veel belangrijker en interessanter is de toename in spreiding in leeftijd. Verschillen tussen mensen nemen toe naarmate we kwetsbaarder worden. En kwetsbaarheid neemt toe met leeftijd. Lees meer »

Deze week vindt in Amsterdam  in het Muziekgebouw aan ’t IJ de conferentie Games of Health plaats (24 en 25 oktober). De insteek mag duidelijk zijn: op welke manier dragen games bij aan de gezondheid?

Binnen de gamebranche is er de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor training, educatie en revalidatie. De stichting Games for Health heeft daartoe gegevens verzameld over medische games.

Zo zijn er bijvoorbeeld games om je spieren te trainen, maar ook om je hersenen fit te houden of games die toegespitst zijn op dementerende bejaarden. Lees meer »

Wat weet jij over het menselijk brein? Vandaag in onze rubriek ‘Breinfeiten’ weer 10 weetjes over het brein!

Wist je bijvoorbeeld dat…

• Het menselijk brein zo flexibel is dat het over het algemeen nieuwe taken snel kan leren uitvoeren?
• Het moeilijker is om iets niet te doen als het niet mag? Bij ’nee’ denken je hersenen juist graag ‘ja’. Iets tegenhouden werk daarom vaak averechts.
• Het menselijk brein het vetste orgaan van het lichaam is? Het bestaat voor maar liefst 60 % uit vet.
• Oefening kunst baart, ook het oefenen van de hersenen? Als je een bepaalde handeling vaker doet of herhaalt, zul je ze beter onder de knie krijgen. Je hersenen werken min of meer als een spier, die getraind kan worden.
• Hersenen geen pijn kunnen ontvangen, omdat ze geen prijnreceptoren bevatten?
• Mannen en vrouwen verschillend reageren op pijn?
• Je ‘grijze hersencellen’ uit neuronen bestaan, die signalen opvangen en uitzenden?
• Het brein 4 à 6 minuten zonder zuurstof kan, voordat er hersenbeschadiging optreedt?
• Hardop voorlezen helpt bij de ontwikkeling van het kinderbrein?
• Je elke keer dat je een herinnering oproept of iets nieuws bedenkt, een nieuwe verbinding legt?

Binnenkort deel 3 van Breinfeiten!

Door Teun Aalbers, promovendus op de afdeling geriatrie van het Universitair Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen.

Koud bekomen van het schrijven van een blog over apen die via allerlei ingewikkelde installaties kunnen communiceren met hun omgeving zonder daar hun lichaam voor nodig te hebben schoof ik aan bij een lezing van prof. dr. Jaap Murre. Murre is hoogleraar theoretische neuropsychologie aan de Universiteit van Amsterdam en gaf in het kader van de Betto Deelmanprijs een lezing over onder andere ‘brain reading’.

Hoewel de term de lading eigenlijk wel dekt toch maar even een korte uitleg: Brain reading is het gebruikmaken van een functionele MRI-scanner om de activiteit van de hersenen in beeld te brengen en op basis van deze gegevens de originele stimulus te achterhalen. Of, in gewoon Nederlands: aan de hand van iemands hersenactiviteit kunnen achterhalen dat hij of zij kijkt naar een schaap op televisie. Lees meer »

Als Neuropsycholoog die onderzoek doet naar het verbeteren van de lifestyle van oudere werknemers, krijg ik regelmatig de vraag wat dan het tovermiddel is om gezond oud te worden, en vooral om niet dement te worden.

Al fruit-etend, puzzelend, joggend, socializend, traplopend, niet rokend, matig drinkend, in balans en stressvrij door het leven gaan lijkt op papier al ingewikkeld, laat staan dat je het allemaal tegelijk in praktijk moet brengen… En dan is het ook nog eens zo dat gezonde adviezen mettertijd veranderen (bijvoorbeeld de recente ophef over dat veel melk drinken helemaal niet zo gezond is) en dat je dus continu jezelf op de hoogte moet houden van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van lifestyle, wil je gezond bezig zijn… Lees meer »

Wat je leest en vooral hoe je iets interpreteert, heeft alles te maken met hoe je je op dat moment voelt. De verwerking van woorden en hun context, zoals lichaamstaal, wordt bepaald door je emoties. Oftewel, enerzijds wordt de boodschap zoals die wordt uitgezonden beïnvloed door omgevingsfactoren, anderzijds zijn de emoties van de ontvanger van invloed op de manier waarop het bericht binnenkomt.

Op één dag krijg je via diverse zenders (krant, internet, de radio, je collega’s en familie) vele berichten binnen in de vorm van taal. Ook als je niet zo talig bent, ontkom je hier niet aan. Mensen hebben tussen de veertig- en zestigduizend woorden in hun hoofd opgeslagen. Deze helpen je om ook ‘nieuwe’ woorden en boodschappen te kunnen begrijpen. Lees meer »